De spanningen in het Midden-Oosten hebben maandag geleid tot een scherpe stijging van zowel de gas- als olieprijzen. Aanleiding zijn recente Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran en de daaropvolgende vergeldingsacties. Vooral de onrust rond de strategische Straat van Hormuz zorgt voor grote nervositeit op de energiemarkten.
Beeld: Jessy/NL nieuws - Tekst: Nieuwsredactie
Op de gasbeurs in Amsterdam steeg de Europese gasprijs kort na opening met 20 procent, waardoor de prijs op 38,44 euro per megawattuur kwam. Bij de start van de handel was er zelfs een stijging van 25 procent, wat de grootste toename in één dag is sinds augustus 2023.
De prijsstijging komt door de zorgen dat de scheepvaart door de Straat van Hormuz mogelijk stilgelegd zal worden. Deze zeestraat is belangrijk omdat ongeveer een vijfde van het wereldwijde vloeibaar gemaakte aardgas (lng) daar wordt vervoerd. Europa is hier sterk afhankelijk van.
Ook de olieprijs steeg flink. De prijs van Brentolie, de internationale standaard voor olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee, steeg met 13 procent tot meer dan 82 dollar per vat. Dit is de grootste stijging in vier jaar.
De onrust op zee heeft niet alleen invloed op gastransport, maar ook op het transport van olie. Iran speelt een belangrijke rol in de wereldwijde energievoorziening, met een dagelijkse productie van ongeveer 3,3 miljoen vaten olie, wat goed is voor zo'n 3 procent van de wereldproductie.
Een belangrijke speler in de markt is Qatar, een van de grootste exporteurs van lng. Het land heeft aangekondigd dat de scheepvaart tijdelijk wordt stilgelegd. Als dit langer aanhoudt, kan dat grote gevolgen hebben voor Europa en Azië, die veel Qatarees gas afnemen.
De prijsstijging komt op een lastig moment. De Nederlandse gasvoorraden zijn momenteel erg laag. Gasunie heeft eerder aangegeven dat dit niet direct zorgelijk was, omdat er genoeg importmogelijkheden zijn. Maar nu de voorraden in heel Europa beperkt zijn, moet er deze zomer veel lng ingekocht worden om voor de winter voldoende gas te hebben.
Automobilisten zullen ook de gevolgen merken. Door de hogere olieprijs gaan de brandstofprijzen omhoog. Verwacht wordt dat een volle tank de komende dagen een paar cent duurder zal worden.