Een delegatie van de Taliban wordt op korte termijn in Brussel verwacht voor gesprekken met de Europese Commissie. België heeft vijf tijdelijke visa afgegeven aan vertegenwoordigers van de Afghaanse machthebbers, bevestigt een woordvoerder van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken na berichtgeving van diverse media aan NL nieuws. Om redenen van "veiligheid en openbare orde" is niet bekendgemaakt waar en wanneer de gesprekken precies plaatsvinden.
Ter illustratie: het hoofdgebouw van de Europese Commissie (Berlaymont-gebouw) in Brussel. Foto en tekst: Jessy/NL nieuws.
Dat een bezoek van de Taliban aan Brussel in voorbereiding was, bleek al eind mei. Tijdens een persconferentie van de Europese Commissie in Brussel, waarbij ook een fotograaf van NL nieuws aanwezig was, stelden journalisten vragen over mogelijke gesprekken met Taliban-vertegenwoordigers. Op die vragen wilde de Commissie destijds geen inhoudelijke reactie geven.
Volgens het Belgische ministerie werden de visa maandag aan het einde van de middag verstrekt, nadat een veiligheidsanalyse van de Staatsveiligheid en de militaire inlichtingendienst had uitgewezen dat er geen informatie beschikbaar was waaruit blijkt dat de betrokken personen een bedreiging vormen voor België. De visa hebben een beperkte geldigheid en zijn uitsluitend geldig op Belgisch grondgebied. Bovendien zijn ze slechts één dag geldig.
België benadrukt dat het de Taliban niet zelf heeft uitgenodigd. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de Europese Commissie, die zelf bepaalt welke delegaties worden uitgenodigd. Volgens het ministerie vloeit de visaverstrekking voort uit de rol van Brussel als zetel van de Europese instellingen. "Ons gastlandbeleid vereist dat wij dergelijke bijeenkomsten faciliteren, niet dat wij ze belemmeren", aldus een woordvoerder. Volgens België zou het beoordelen van uitnodigingen van Europese instellingen de positie van Brussel als internationale en diplomatieke hoofdstad kunnen ondermijnen.
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, neemt nadrukkelijk afstand van de komst van de Taliban. Volgens het ministerie keurt hij de keuze om vertegenwoordigers van het regime naar Brussel uit te nodigen niet goed. België kan volgens hem "geen legitimiteit verlenen aan een regime dat wordt beschuldigd van ernstige schendingen van de mensenrechten". Tegelijkertijd benadrukt het ministerie dat "een vergadering mogelijk maken in het kader van ons gastlandbeleid geen erkenning betekent, geen legitimiteit verleent en geen uitnodiging vormt door de Belgische regering".
De Europese Commissie wil met de Taliban spreken over onder meer de terugkeer van uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers. Momenteel bestaan er nauwelijks afspraken met Afghanistan over terugkeer, waardoor het terugsturen van afgewezen asielzoekers in de praktijk lastig is. Volgens België mag er echter "geen sprake zijn van de facto immuniteit" voor mensen die geen verblijfsrecht hebben, enkel vanwege hun Afghaanse nationaliteit. Het land pleit daarom voor een gezamenlijke Europese aanpak van terugkeerprocedures.
De Taliban kwamen in 2021 opnieuw aan de macht in Afghanistan, nadat westerse troepen zich uit het land hadden teruggetrokken. Sindsdien zijn de rechten van vrouwen en meisjes vergaand ingeperkt. Verschillende mensenrechtenorganisaties en Europarlementariërs hebben daarom kritiek geuit op het overleg in Brussel.